2021-jıl 3-dekabr, Qaraqalpaqstan. COVID-19 pandemiyası baslanǵannan berli derlik eki jıl ótken bolsa da, onıń juwmaqlanıwı hesh qashan kórinbeydi, ekonomika hám densawlıq ushın qáwip-qáter elege shekem artıp barmaqta. Usı mánide, biz jańa turmıs tárizine beyimlesiwimiz hám turaqlılıǵımızdı arttırıwımız kerek. YUNFPA menen birgeliktegi “Aralboyı regionında densawlıqtı saqlaw, ekologiyalıq hám ekonomikalıq qáwipsizlikke qarsı jergilikli jámiechiliktiń turaqlılıǵın arttırıw” Yaponiya húkimeti tárepinen qarjılandırılıp atırǵan baǵdarlama sheńberinde BMSh Rawajlanıw baǵdarlaması YAponiyadan BMSh volontyorı, dáramat alıw máseleleri boyınsha xalıqaralıq qánige Xiroshi Kanekoni sanlastırıw hám “Bir awıl bir ónim” (OVOP)
Sońǵı 9 ay dawamında Bozataw, Qaraózek hám Shımbay sıyaqlı maqsetli rayonlardaǵı 60 qa shamalas jergilikli isbilermenlerdiń qatnasıwında elektron kommerciya, finanslıq texnologiyalar hám sociallıq tarmaqlardan paydalanıwǵa qaratılǵan bes sanlastırıw seminarı ótkerildi. Qatnasıwshılardıń 58 procenti ónerment, satıwshı yamasa basqalar bolıp isleytuǵın hayal-qızlar bolǵan. Seminar qatnasıwshılarınıń 97 procentinen unamlı pikir-usınıslar alınıp, bul qızǵın isbilermen hám isbilermen hayal-qızlar xoshametlendi, haqıyqatında da, olardıń ayırımları óz ónimlerin internet tarmaǵında reklama etiw hám satıw maqsetinde sociallıq tarmaqlarda akkaunt hám elektron sawda akkauntın jarattı. Endi olar tartımlı reklama beriwdi hám sanlı platformalarda aralıqtan satıwdı biledi. Bunnan tısqarı, 60 jergilikli qatnasıwshıǵa sanlastırıw broshyuraları tapsırıldı, olarda sanlı sheshimlerdiń abzallıqları, tabıs modeli hám qollanıw qollanbaları haqqındaǵı maǵlıwmatlar sáwlelendirilgen.
Sanlastırıw sheberliginen tısqarı, jergilikli isbilermenler dáslep YAponiyada islep shıǵılǵan jergilikli tiklew joybarı bolǵan “Bir awıl bir ónim” (OVOP) metodın úyrendi. Ol jergilikli ónimlerdiń xalıqaralıq bazarlarda ózine tán hám básekige shıdamlı bolıwı ushın ónimlerdiń sapasın arttırıw hám olarǵa qosımsha qun baǵıshlawǵa qaratılǵan. Oqıwǵa 45 jergilikli isbilermen qatnastı hám olardıń kópshiligi 20-30 jaslardaǵı sheber yamasa ónerment hayal-qızlar edi. Búgin qatnasıwshılar lokalizaciyalanıwı múmkin bolǵan ónimlerdi dodaladı hám qawın murabbası, gúnji biskvit, maylı shay hám basqa da ónimlerdiń úlgileri menen ortaqlastı. Shımbay rayonında hám sanlastırıw ustaxanasında, hám OVOP treninginde qatnasqan Gúlnar Aqılbekova shokoladlı hám sarı maylı pechenege qaraǵanda paydalı bolǵanı ushın kúnjutli pecheneni islep shıǵarıwǵa qarar etti hám kóbirek adamlarǵa jetkerip berdi. Seminarlar óz biznesin keńeytip, dáramatın kóbeytpekshi bolǵan qatnasıwshılarǵa ámeliy sheshimler berdi.
– Sanlastırıw ustaxanası hám OVOP treningleri sırt elde kózqarasımdı keńeytiw imkaniyatın berdi. Ónimlerimniń sapasın arttırıw, hár qıylı mámleketlerde kúnjutli pecheneni satıw ushın jańa ideyalardı jaratıwǵa úzliksiz umtılıp atırman, – deydi óz ónimleri menen YAponiya bazarına kiriw nietindegi Gúlnar. BMSh rawajlanıw baǵdarlaması OVOP ónimlerine qánigelesken onlayn bazardı támiyinleytuǵın YAponiya sırtqı sawda shólkemi (JETRO) menen sóylesiwler alıp barmaqta. Bul keleshektegi birge islesiwdi óz ishine aladı hám Aralboyı aymaǵınan keń túrdegi ónimler YAponiya bazarına kirip keliwine úmit bildirilgen.
